Boek van de maand februari: Learning to see - Mike Rother en John Shook

Iedere maand brengen we de Lidz bibliotheek onder de aandacht. 

Learning to See: waarom Lean begint met anders kijken

Veel zorgprofessionals die met Lean werken herkennen dit: we doen Lean. We verbeteren formulieren, passen roosters aan, organiseren dagstarts en werken met borden. En toch voelt het soms alsof we vooral druk bezig zijn, terwijl de echte doorbraak uitblijft.

Learning to See van Mike Rother en John Shook begint daarom niet met verbeteren, maar met een andere vraag: Wat zie je eigenlijk?

Van afdelingen naar waardestromen

De kernboodschap van Learning to See is simpel én confronterend: we organiseren ons werk rondom afdelingen, terwijl waarde ontstaat in waardestromen.

In de zorg betekent dat: de patiëntreis loopt dwars door functies, teams en organisaties heen. Elke overdracht, wachttijd of dubbele registratie is geen incident, maar een logisch gevolg van hoe het systeem is ingericht.

Zolang we blijven kijken vanuit onze eigen afdeling, blijven we symptomen bestrijden. Pas als we de hele waardestroom zichtbaar maken, zien we waar de echte knelpunten zitten.

Zien is iets anders dan meten

Wat dit boek zo krachtig maakt, is dat het niet begint met KPI’s of dashboards. Het begint met met je voeten in het proces staan. Observeren. Meelopen. Luisteren.

In de zorg weten we vaak precies hoe het zou moeten werken. Learning to See nodigt uit om te kijken hoe het daadwerkelijk werkt. Waar patiënten wachten. Waar informatie blijft hangen. Waar professionals brandjes blussen omdat het systeem faalt. Niet om schuldigen aan te wijzen, maar om het systeem te begrijpen.

Lokale optimalisatie is de grootste valkuil

Een van de meest herkenbare inzichten voor de zorg: lokale verbeteringen maken het geheel vaak slechter.

Een afdeling die efficiënter wordt, kan onbedoeld wachttijden elders vergroten. Een strakke planning hier veroorzaakt stress daar. Learning to See maakt dit pijnlijk zichtbaar door te laten zien hoe flow stokt op de overgangen. Het boek leert ons daarom denken in flow van waarde, niet in bezettingsgraden of productiecijfers per afdeling.

Verbeteren begint met samen kijken

Misschien wel de belangrijkste les voor de zorg: verbeteren doe je niet alleen. Waardestroomanalyse is geen analysetool voor specialisten, maar een gezamenlijk leerproces. Artsen, verpleegkundigen, planners, ondersteunende diensten — iedereen ziet een ander stukje van de werkelijkheid. Pas samen ontstaat het volledige beeld. En precies daar gebeurt iets interessants: wanneer mensen samen kijken, ontstaat eigenaarschap vanzelf.

Waarom dit boek zo goed past bij de zorg

Learning to See leert ons niet hoe we harder moeten werken, maar hoe we slimmer kunnen samenwerken. Het helpt zorgprofessionals los te komen van silo’s en opnieuw verbinding te maken met waar het werkelijk om gaat: waardevolle, vloeiende zorg voor de patiënt.